Ұстаздар сайты u-s.kz Сайттың атауы www.u-s.kz
Загрузка...
Загрузка...
» » Қыпшақ хандығы

10-06-2014, 18:21
Қыпшақ хандығы
Загрузка...

Сабақтың тақырыбы Қыпшақ хандығы

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі:  Қыпшақ хандығының қоныстанған жерлері, этникалық құрамы, саяси

                       жағдайы мен қоғамдық құрлысы, шаруашылығы туралы түсіндіру.

Дамытушылығы: Оқушылырдың ойлау қабілетін, қызығушылығын, белсенділігін

                       арттыру.

Тәрбиелігі:  Оқушыларды ұқыптылыққа, алғырлыққа, ұжым намысын жоғары қоюға

                       тәрбилеу.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Тірек сызбамен сатылап түсіндіру, дамыту ойындары

Сабақтың көрнекілігі: Тірек сызбалы слайдтар, карта: «Дүние жүзінің саяси картасы»,

                          «Қазақстанның саяси картасы»

Сабақтың барысы:

І.    Ұйымдастыру кезеңі

ІІ.  Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа тақырып

ІҮ. Жаңа сабақты бекіту

 

Жоспары:

1.Қыпшақтардың қоныстанған жерлері және этникалық құрамы.

2.Қоғамдық құрлысы.

3.Қыпшақ хандығының саяси жағдайы.

4.Шаруашылығы.

1. Қыпшақтардың этникалық құрамы:

Шығыс      Дешті қыпшақ даласы      Батыс Оң. Орал    Еділ

3. Көшіп қонған жерлері :              Есіл              Тобыл

 

4. Қыпшақтың этникалық құрамы ҮІІ – ҮІІІ ғ. ғ. қалыптасты :

 

5. ХІІ ғ. Қыпшақ бірлестігіне кіретін   түркі тілдес тайпалар:

6. Қоғамдық құрылысы :             Орда (хандық биліктің орталығы)

7. Қыпшақ хандығының әлеуметтік- экономикалық тегі :

Қарапайым халық    - кедейлер , жатақтар және  құлдар (М. Қашқари: “ялангук”)

8. Саяси жағдайы :        Картамен жұмыс.

ХІ ғ. бастап Қазақстанның Жетісудан  басқа жерлердің барлығына қыпшақтар ие болды.

Хғ. аяғы – ХІғ. басында Оғыз хандығының жағдайы нашарлай бастайды. Оғыздарға Солтүстік және Солтүстік Шығысынан басып кіріп қыпшақтар оңтүстік батыста өздерінің шекарасын Сырдарияның орталық ағысынан Арал теңізіне дейін кеңейтеді. Батыста Еділ өзеніне дейінгі жерлерді иемденеді. Оңтүстік орыс далаларын, Кавказ, Қырым жерлерін алып, шекараларын Донға дейін кеңейтеді.

Орыс деректерінде – қыпшақтарды – половшылар(далалықтар)

Дунайдағы қыпшақтарды венгрлер -Кундар немесе командар деп атаған.

ХІІІ ғ. Сыр бойындағы қалалар үшін  Хорезм шахы Мұхаммед пен Қыпшақ хандары арасында шайқаста қыпшақтар өз ішіндегі алауыздықтың кесірінен жеңіліп солтүстікке шегінеді.

1133 жылы Хорезм билеушісі  Атсыздың шабуылынан кейін қыпшақтар екіге бөлінді.

1195 жылы Хорезм билеушісі Текеш Сығанақ билеушісі Қадыр- Буке ханға қарсы шығады. Текеш  Отрар билеушісі  Алып- Дерекпен одақтасып  қаланы басып алады.

Билік үшін бәсеке тек моңғолдар екі елді де басып алғаннан кейін ғана біржола тоқтайды.

Қыпшақтар- қазақ халқының басты этникалық құрамының біріне айналды.

9. Шаруашылығы:

1. Мал шаруашылығы: төрт түлік малдың барлық түрін  өсірген

    Жылқы  - байлық өлшемі  -  Ауған  -  Ирак  -  Египетке

                                                             100-500 динар

Саяхатшылар:П. Карпини, В. Рубрук, Ибн Батута ХІІІ ғ.

2. Егін шаруашылығы - тары-күріш- бидай-арпа

 

                                                 көп                 аз        өсірген

Саяхатшы  әл- Омари  ХІҮ ғ.

3. Кәсіп түрлері: 

- Аң аулау- жылы киім үшін - садақпен (Еврей саяхатшысы Петахья )

- Тұрмыстық кәсіп : темір ұсталық - ағаш ұсталық - зергерлік

10. Жаңа сабақты бекіту

Дамыту  ойыны “Домино”.

Шарты: Сөйлемдердегі ортақ сөзді тап.  Әрбір сөйлемдегі ойды аяқта.

1. Қыпшақ хандығының аумағы”Дешті қыпшақ деп аталады.”

2. Хандықтың этникалық құрамы ҮІІ-ҮІІІ ғ.ғ. қалыптасты.

3. ХІІ ғ. Қыпшақ хандығына түркі тілдес тайпалар кірді.

4. Қыпшақ хандығында биліктің  орталығы “Орда”деп аталады. 

5. Қыпшақ хандығының әлеуметтік-экономикалық тегі таптық құрлысы болады.

6. Қыпшақ хандығы құлағанымен, оның халқы мүлде жойылып кеткен жоқ.

 

«Қыпшақ хандығына саяхат» Картамен жұмыс

1. Қыпшақ хандығының алғашқы аумағын көрсет?

2. ХІ ғасырдан кейін оның шекарасы қай жерлерге дейін кеңейді?

3. Қыпшақтарды половшылар деп атағандар кімдер?

4. Қыпшақтарды қай ел кундар, командар деп атаған?

 

Мына сөзді кім айтты?

  1. «қаңлылар қыпшақша сөйлейді екен»  

                                                                  Ж: Плано Карпини

  1. «қыпшақ тілінде құл- яланкуг»             

                                                                  Ж: Махмұд Қашқари

  1.  Қыпшақтар жері мал өсіруге қолайлы. Малдың көптігі соншалық, ондай

       мал ешбір елде жоқ                                 

                                                                  Ж: Ибн Баттута

4.    «Қыпшақтардың арба үстіне тігілген үйлерін 10 немесе 22 өгіз тартады»

                                                                    Ж: Г. Рубрук

11.Оқушылырды баала

12 .Үй тапсырма: Қыпшақ хандығы. Сөзжұмбақ, ребус жасау.

Загрузка...

Соңғы жарияланған материалдар тізімі
Қыпшақ хандығы
Қыпшақ хандығы (ХІ – ХІІІ ғасырдың басы)
Кыпшақ хандығы.
Қыпшақ хандығы
Қыпшақ хандығы
Қыпшақ хандығы
Қыпшақ мемлекеті
Қыпшақ хандығы
Қазақ хандығының сыртқы - ішкі жағдайы
Қасым хандығы
Бөлім: Уроки / Тарих | Көрсетілім: 1952 | Қосты: NA | Ілмек сөздер:
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
Загрузка...
Бөлімдер
История
открытые уроки по истории
Педагогика
открытые уроки по педагогике
Биология
открытые уроки по биологии
Информатика
открытые уроки по информатике
Математика
открытые уроки по математике
Физика
открытые уроки по физике
Химия
открытые уроки по химии
Разное
открытые уроки
География
Открытые уроки по географии
русский язык
Загрузка...